Hơn hai chục năm cầm bút, viết đủ thứ trên đời, trong đó không ít bài về tín ngưỡng, tâm linh. Càng viết, càng đi sâu, tôi càng thấy một thực tế khá buồn: đời sống tâm linh của người Việt ngày càng nhảm nhí, mù mờ và dễ bị dắt mũi.
Cả xã hội như một đàn gà béo, một bầy cừu ngoan, để cho giới làm ăn và một bộ phận sư sãi thay nhau vặt lông, róc thịt.
Lý thuyết cao siêu nói mãi rồi cũng chán. Thôi thì kể vài chuyện mắt thấy tai nghe, để ai đọc thì tự suy. Ngày trước tôi quen một bà chị, con gái của một nguyên Bộ trưởng Thuỷ Lợi. Chị này yêu một ông kỹ sư. Ông kỹ sư lại là bạn thân của một ông sư trụ trì ở Long Biên.
Vị sư ấy có mấy chiếc ô tô, toàn do đệ tử “phát tâm”. Tiền cúng lên tới cả chục tỷ, ông gom mua vài hecta đất ở Ninh Bình, dựng nhà riêng, cuối tuần chở đệ tử nữ về “tu tập”. Cao hứng thì ông sư với ông kỹ sư còn dùng chung đệ tử. Sau này hai bên mâu thuẫn chuyện chia tiền công đức, ông kỹ sư chế mìn cho ông sư kích nổ, phá tan cái chùa ở Kiến Xương.
Ở Nam Định, có một ngôi chùa không lớn lắm, nhưng ông sư thì “hi-fi” khỏi nói. Mà loại sư hi-fi thì không hiếm. Mỗi ngày dắt một “em” hoặc một “anh” về chùa hú hí, để Phật nhìn no mắt, nghe no tai. Thỉnh thoảng đánh ghen, cãi cọ om sòm, dân quanh vùng coi như xem hài miễn phí.
Ngay khu tôi sống, có một ngôi chùa khá hoành tráng. Trong đó toàn mấy ông nghiện. Có ông bố đang là giám đốc doanh nghiệp, bỏ hết việc vì vào chùa kiếm ăn nhẹ nhàng hơn. Hai thằng con bỏ học, nghiện ngập, sau cai được, ông cũng đưa cả vào chùa. Thế là cả họ hàng mười mấy mạng sống nhờ ba bố con gõ mõ, thắp nhang trước tượng Phật.
Có đợt, tôi theo một anh bạn ghé một ngôi chùa ở Gia Lâm, gặp một ông sư từ miền Nam ra. Phía sau chùa có mấy bệnh nhân. Hỏi ra mới biết sư “phóng chưởng” chữa bệnh. Hôm đó có cả một ông tiến sĩ nghiên cứu hiện tượng lạ. Sư than mới ra Bắc, lạ đất lạ người, con nhang ít, đói quá, rất cần tiền. Ông tiến sĩ trả 100 triệu để “nghiên cứu”. Rồi sư quay sang đề nghị tôi viết loạt bài thổi tung mọi thứ, để bệnh nhân kéo về, con nhang ùn ùn, chứ đói thế này sư chịu không nổi. Tôi hỏi có tư liệu gì không, sư bảo: bịa. Bịa càng rùng rợn, càng hoang đường càng tốt.
Lại có một ông doanh nhân ở tỉnh ven biển phía Bắc, nhắm đầu tư vào một ngôi chùa bỏ hoang từ thời chiến tranh. Chùa chẳng có lịch sử, chẳng có tích xưa. Ông này họp báo giới, tuyên bố đổ trăm tỷ trùng tu.
Riêng tiền truyền thông đã vài tỷ, làm cực kỳ bài bản: phim ảnh, truyền thuyết, huyền thoại, báo giấy, báo mạng, chạy Google, Facebook. Vì chùa không có gì để kể, nên đề nghị nhà báo… sáng tác giúp. Phải thêu dệt sao cho người ta tin rằng đến cầu là có con trai, xin là lấy được chồng, cúng là đỗ đại học, lễ là thăng quan, vái phát khỏi bạo bệnh. Nói chung, phải đánh thẳng vào tham – sân – si thì mới hút được dân.
Chuyện đền miếu thì còn lắm trò cười. Gặp không ít vụ mấy ông thủ nhang, trưởng làng thấy con rắn nước bò qua liền hô lên là rắn thần. Dân làng quỳ rạp, báo chí thổi thêm. Thành công thì xây đền, tiền công đức chảy dài trăm năm. Thất bại thì coi như thêm chuyện nhậu cho vui.
Còn kể nữa thì không hết.
Chỉ biết một điều: đầu tư tâm linh là kiểu làm ăn một vốn bốn lời, nên doanh nhân nào cũng mê. Chùa to hơn chùa, đền khủng hơn đền, kỷ lục chồng kỷ lục.
Dân càng mê muội, càng tin thần thánh ma quỷ, thì doanh nhân và sư sãi càng khoái. Chứ gặp loại vô thần, vô thánh, méo tin gì như tôi, thì có mà mơ mới móc được tiền.
Nhà báo Phạm Ngọc Dương
