Ngày trước tôi từng viết về chuyện làm trà Hà Thủ Ô. Khi ấy mới chỉ là một ý tưởng, một hướng đi mà tôi nghĩ có thể làm được nếu chịu khó nghiên cứu và làm cho đến nơi đến chốn.
Đến giờ, sau một thời gian dài tìm hiểu, thử nghiệm rồi lại bỏ, rồi làm lại từ đầu, câu chuyện đã đi xa hơn khá nhiều.
Hiện tại, khu chế biến thảo dược của tôi đã được xây dựng và chuẩn hóa theo hướng đạt tiêu chuẩn ISO 3 vạn 9 ngàn. Những sản phẩm sau này cũng sẽ được làm bài bản hơn: giấy tờ đầy đủ, tem mác rõ ràng, nguyên liệu được kiểm soát, sản phẩm được kiểm nghiệm và thuế má cũng làm cho chỉn chu.
Nói thật, làm hàng tử tế thì lắm thủ tục phết anh em ạ.
Ngày trước cứ nghĩ làm ra sản phẩm ngon, tốt là được. Sau này mới hiểu, làm một sản phẩm để bán lâu dài còn phải tính đến cả một đống thứ phía sau nó. Từ nguyên liệu, quy trình chế biến, vệ sinh, đóng gói, kiểm nghiệm, hồ sơ cho đến những thứ giấy tờ mà bình thường chẳng mấy khi mình để ý.
Nhưng đã xác định làm lâu dài thì phải đi đường dài.
Chứ không thể cứ làm kiểu lôm nhôm mãi được.
Từ Hà Thủ Ô đến Trà Sâm Hà Thủ Ô
Nhiều năm nay tôi tìm hiểu khá sâu về Hà Thủ Ô, một phần vì bản thân tôi quan tâm, một phần cũng vì anh em hỏi quá nhiều.
Hỏi từ loại nào tốt, chế biến thế nào, uống ra sao, dùng thế nào cho đúng…
Mà Hà Thủ Ô là thứ không thể làm qua loa.
Đây là một loại dược liệu mà khâu chế biến đóng vai trò rất quan trọng. Từ nguyên liệu ban đầu cho đến từng công đoạn xử lý đều cần thời gian, công sức và sự cẩn thận.
Làm xong một mẻ Hà Thủ Ô đã kỳ công, đưa nó thành một sản phẩm trà để mọi người có thể sử dụng thường xuyên lại càng phải tính toán nhiều thứ hơn.
Vì vậy, tôi bắt đầu nghĩ đến việc phát triển Trà Sâm Hà Thủ Ô.
Tôi muốn biến Hà Thủ Ô thành một dạng trà vừa dễ sử dụng, vừa có thể thưởng thức như một loại trà thảo dược hằng ngày.
Không phải kiểu làm cho có.
Mà phải nghiên cứu từ nguyên liệu, tỷ lệ phối trộn, cách chế biến cho đến hương vị cuối cùng.
Vì sao lại phối thêm Sâm?
Đây cũng là phần tôi mất khá nhiều thời gian để thử nghiệm.
Hà Thủ Ô bản thân nó có một đặc trưng riêng về mùi và vị. Nếu chỉ làm theo hướng một loại trà đơn thuần thì chưa chắc đã phù hợp với khẩu vị của nhiều người.
Tôi bắt đầu thử phối thêm Sâm vào công thức.
Mục tiêu trước hết là làm cho trà có hương vị thơm hơn, dễ chịu hơn, uống vào có cảm giác hài hòa hơn.
Đồng thời, Sâm cũng là một loại dược liệu mà tôi đã nghiên cứu và làm trong nhiều năm, nên tôi muốn kết hợp hai nhóm nguyên liệu này theo hướng tạo ra một sản phẩm trà thảo dược có giá trị sử dụng tốt hơn.
Nói nôm na là:
Hà Thủ Ô là Hà Thủ Ô.
Sâm là Sâm.
Không cố biến thứ này thành thứ kia, mà tìm cách để chúng bổ trợ cho nhau một cách hợp lý.
Ngoài Sâm, tôi cũng đang cân đối thêm một số loại thảo mộc khác.
Mục đích không phải cứ càng nhiều vị càng tốt.
Ngược lại, càng nhiều nguyên liệu thì càng phải tính toán kỹ.
Vị nào nên có.
Vị nào không nên có.
Bao nhiêu là vừa.
Làm thế nào để khi pha lên, nước trà có mùi thơm, vị dễ uống, không quá gắt và quan trọng nhất là vẫn giữ được bản chất của một sản phẩm trà Hà Thủ Ô.
Đấy mới là cái khó.
Làm trà thôi mà cũng lắm chuyện
Có những người nhìn một túi trà rồi bảo:
“Có gì đâu, vài thứ thảo dược cho vào túi lọc là xong.”
Nếu đơn giản thế thì tôi đã chẳng phải mất từng ấy thời gian.
Đằng sau một túi Trà Sâm Hà Thủ Ô là cả một quá trình.
Từ việc chọn nguyên liệu, xử lý nguyên liệu, nghiên cứu cách chế biến Hà Thủ Ô, cân đối tỷ lệ, thử nghiệm hương vị, rồi pha thử hàng chục công thức khác nhau.
Có công thức uống lần đầu thấy khá ổn.
Nhưng uống vài ngày lại thấy không ổn.
Có công thức mùi rất thơm nhưng vị lại không hài hòa.
Có công thức uống được nhưng lại không đạt được cái tôi muốn.
Thế là bỏ.
Làm lại.
Rồi lại thử.
Có những thứ tưởng như rất nhỏ, chẳng hạn độ thơm của trà, hậu vị sau khi uống, màu nước trà hay cảm giác khi uống nóng và uống nguội, cũng phải cân nhắc.
Tôi thích những sản phẩm mà người làm phải hiểu nó trước khi đưa cho người khác sử dụng.
Đặc biệt với những sản phẩm liên quan đến dược liệu thì càng không thể làm theo kiểu “thấy người ta làm thế nào thì mình làm thế ấy”.
Điều tôi quan tâm nhất là sự tử tế
Thực ra làm sản phẩm tử tế đôi khi rất mệt.
Tốn tiền hơn.
Tốn thời gian hơn.
Tốn công sức hơn.
Và có những thứ khách hàng nhìn vào cũng chẳng biết mình đã phải làm thêm bao nhiêu công đoạn.
Nhưng tôi nghĩ, làm lâu dài thì phải chấp nhận chuyện đó.
Người dùng mua một sản phẩm của mình, họ không thể đứng bên cạnh xưởng để xem mình làm từng công đoạn.
Họ chỉ có thể nhìn vào sản phẩm cuối cùng và tin người làm.
Mà niềm tin ấy không thể xây dựng bằng vài câu quảng cáo.
Nó phải được xây dựng từ cách mình làm hàng.
Từ nguyên liệu.
Từ quy trình.
Từ kiểm nghiệm.
Từ tem nhãn.
Từ hồ sơ giấy tờ.
Và từ cả việc mình dám chịu trách nhiệm với thứ mình bán ra.
Đấy cũng là lý do tôi muốn lần này làm Trà Sâm Hà Thủ Ô thật bài bản ngay từ đầu.
Không vội vàng.
Không chạy theo việc phải bán thật nhanh.
Cứ nghiên cứu cho kỹ, thử nghiệm cho kỹ, hoàn thiện từng bước một.
Bởi một sản phẩm nếu xác định làm vài tháng thì có thể làm kiểu khác.
Nhưng nếu muốn làm vài năm, thậm chí vài chục năm, thì ngay từ đầu phải đặt tiêu chuẩn của mình cao hơn một chút.
Câu chuyện vẫn đang tiếp tục
Hiện tại công thức Trà Sâm Hà Thủ Ô vẫn đang trong quá trình hoàn thiện.
Tôi vẫn đang thử nghiệm thêm một số phương án phối hợp thảo mộc để tìm ra sự cân bằng tốt nhất giữa hương vị, khả năng sử dụng và chất lượng nguyên liệu.
Có thể sau này công thức cuối cùng sẽ khác một chút so với những gì tôi đang thử hôm nay.
Điều đó cũng chẳng sao.
Làm sản phẩm thì phải cho phép mình thay đổi khi tìm ra phương án tốt hơn.
Tôi chỉ muốn đến khi sản phẩm được đưa ra thị trường, mình có thể nói một cách thoải mái rằng:
Đây là thứ tôi đã nghiên cứu, đã thử nghiệm và đã làm một cách nghiêm túc.
Còn chuyện nó có bán được nhiều hay không, có trở thành sản phẩm nổi tiếng hay không, để thị trường trả lời.
Tôi chỉ cố làm phần việc của mình cho tử tế trước đã.
Làm trà thôi mà cũng lắm chuyện phết anh em ạ.
Nhưng đã làm thì làm cho đến nơi đến chốn.
Đã làm Trà Sâm Hà Thủ Ô thì tôi muốn nó phải là một sản phẩm mà chính mình cũng yên tâm khi cầm lên sử dụng.
Câu chuyện này, vì thế, vẫn chưa kết thúc.
Nó mới chỉ bắt đầu.
