Sau chuyến đi Lai Châu, gom được 30kg Hà thủ ô đỏ, Đảo Chủ quyết định tự thử làm một mẻ sau khi đã tham khảo nhiều nguồn chính thống và các chuyên gia về dược liệu.
Trước đây, Đảo Chủ từng thuê một lương y gia truyền có 10 đời chế Hà thủ ô, nổi tiếng vùng Tây Bắc. Thuê thế cho nhanh, gọn, an tâm. Gom được 1 tấn thì chở đến nhà chuyên gia, chuyên gia tự thuê người làm, muốn làm bao lâu thì làm. Cả tháng xong một mẻ cũng được.
Thế mới gọi là kỳ công. Chứ khoán cho nhanh thì rất dễ thành… nhất chưng nhất sái mà không thể đạt chất lượng cửu chưng cửu sái được.
Sau này chắc chắn vẫn thuê chuyên gia làm, nhưng nhà rộng, người đông, quanh năm cũng trông lò sấy tam thất, nên tự làm thử một mẻ Hà thủ ô cho vui cũng có cái nhã.
Tham khảo nhiều phương pháp làm Hà thủ ô
Đảo Chủ đọc phương pháp của Lôi Công, được một tiến sĩ dược liệu có 20 năm nghiên cứu Hà thủ ô chỉ dạy, lại tham khảo thêm một ông lang Tày gia truyền ở Thái Nguyên, rồi đối chiếu tài liệu của Đại học Y và các quy chuẩn dược điển.
Tóm lại, cứ nguồn chính thống mà nghiên cứu. Không tham khảo mấy ông lang mạng, chuyên gia Facebook hay tài liệu truyền miệng.
Cách làm cơ bản như sau: Hà thủ ô cạo vỏ, bỏ lõi, bổ miếng khoảng 3 x 2cm. Nước vo gạo thì làm gì có sẵn, Đảo Chủ lấy cám gạo đổ xô vào, thêm nước rồi ngoáy tít thò lò. Chờ cám lắng, chắt lấy phần nước trắng.
Hà thủ ô ngâm nước cám 12 tiếng, thay nước một lần. Làm đủ 3 lần ngâm.
Cách làm Hà thủ ô cửu chưng cửu sái
Sau đó dùng nồi lớn, xếp một lớp Hà thủ ô, một lớp đậu đen, đổ nước ngập. Đun to lửa cho sôi khoảng một tiếng, sau đó hạ lửa và mở vung.
Gần cạn thì vớt Hà thủ ô ra, bỏ đậu đen. Nước dưới đáy nồi chắt lại rồi tưới lên Hà thủ ô vừa vớt.
Rải ra phên, phơi sương đêm vài tiếng rồi cho vào lò sấy hoặc phơi âm can. Khi Hà thủ ô khô khoảng 50% thì lại đem chưng với đậu đen tiếp.
Làm đủ 9 lần chưng, 9 lần sái thì gọi là cửu chưng cửu sái.
Cuối cùng sấy khô kiệt là xong.
Làm Hà thủ ô cửu chưng cửu sái mới biết chẳng hề đơn giản
Tham khảo 5 ông lang thì ông nào cũng bảo ông kia làm sai. Đứng giữa nghe xong chẳng biết theo ông nào.
Thôi thì Đảo Chủ cứ lấy phương pháp Trung Y và cổ phương Việt Nam làm nền, tham khảo thêm chuyên gia dược liệu, còn chuyện phơi sương đêm vài tiếng thì coi như… chiều lòng các cụ lang ngày xưa.
Làm xong mẻ này, đem đến Viện Dược liệu định lượng là biết chất lượng ra sao ngay.
Mà nói thật, thức đêm mệt chết cha anh em ạ. Cạn nồi, cháy một miếng là ám mùi cả mẻ. 8 lần làm ngon lành, đến lần thứ 9 mà cháy thì vứt cả nồi 30kg.
Cửu chưng cửu sái đúng là nghe thì tao nhã, làm rồi mới biết… không tao nhã tí nào.
Cách dùng Hà thủ ô sau khi chế biến
Còn Hà thủ ô sau khi chế biến, tùy dạng mà các bác có thể dùng như sau:
Hà thủ ô miếng thô
Có thể dùng để sắc hoặc hãm uống hằng ngày.
Hà thủ ô bột
Có thể pha với nước ấm, sữa tươi không đường, sữa hạt hoặc cho vào cháo ấm.
Nếu thích thì trộn với mật ong, viên thành hoàn nhỏ để dùng dần. Lượng dùng nên theo hướng dẫn sản phẩm và tình trạng sử dụng cụ thể.
Trà sâm Hà thủ ô
Các bác có thể dùng khoảng 2-3 túi lọc, hãm với 1-2 lít nước sôi rồi dùng trong ngày.
Hà thủ ô cửu chưng cửu sái vẫn đang tiếp tục được thử nghiệm
Đảo Chủ vẫn đang tiếp tục thử nghiệm, hoàn thiện công thức và kiểm nghiệm chất lượng.
Làm dược liệu thì tôi quan niệm rất đơn giản: làm kỹ, làm đúng, kiểm nghiệm đàng hoàng rồi mới dám đưa cho anh em dùng.
Làm xong một mẻ 30kg mới thấy, đọc về Hà thủ ô cửu chưng cửu sái thì tưởng đơn giản, nhưng tự tay làm rồi mới thấy đúng là một quá trình kỳ công.
Chưng một lần đã mất công, làm đủ 9 lần chưng, 9 lần sái thì mới hiểu vì sao ngày xưa người ta phải bỏ rất nhiều thời gian và công sức cho việc chế biến Hà thủ ô.
Còn chất lượng cuối cùng thế nào thì không cần nói bằng mồm. Làm xong cứ đem đi kiểm nghiệm, định lượng rõ ràng. Dược liệu tốt hay không, chế biến đạt hay không, cuối cùng vẫn phải có cơ sở để kiểm chứng.
Làm dược liệu, tôi quan niệm rất đơn giản: làm tử tế, làm kỹ, kiểm nghiệm đàng hoàng. Thứ gì mình còn chưa chắc thì cứ tiếp tục nghiên cứu, thử nghiệm, chứ không nói quá lên để bán hàng.
