Nhắc đến trà Phổ Nhĩ, người ta thường nghĩ đến những bánh trà vài trăm gram, 357g, 500g hoặc 1kg. Nhưng cách đây vài năm, tôi từng làm một thứ đặc biệt hơn rất nhiều: bánh trà Phổ Nhĩ nặng đúng 10kg. Tôi chỉ làm đúng 10 bánh, mỗi bánh có giá thành khoảng 15 triệu đồng và sau khi hoàn thành còn đem khuôn đi đốt để giữ sự độc quyền. Đến giờ nghĩ lại, có lẽ ở Việt Nam không có quá nhiều người đang sở hữu những bánh trà khổng lồ như thế này.
Bánh trà Phổ Nhĩ 10kg – một món đồ sưu tầm đặc biệt
Mấy năm trước, tôi từng làm một loại bánh trà Phổ Nhĩ khá dị.
Không phải bánh 357g quen thuộc. Cũng chẳng phải loại 500g hay 1kg mà những người uống trà thường thấy.
Đó là một bánh trà Phổ Nhĩ nặng đúng 10kg.
Phần trà được ép bánh là trà Phôi Phổ Nhĩ năm 2019. Chỉ riêng tiền trà thời điểm ấy đã khoảng 14 triệu đồng. Sau đó phải làm riêng một chiếc khuôn gỗ lớn, chi phí thêm khoảng 1 triệu đồng.
Tính đơn giản, mỗi bánh có giá thành khoảng 15 triệu đồng.
Ngày ấy tôi làm đúng 10 bánh.
Anh chị em nào đặt trước thì tôi gửi hết. Sau đó cũng chẳng làm thêm nữa.
Mấy năm trôi qua, hôm nay tình cờ lục lại đống ảnh cũ, nhìn thấy những bánh trà khổng lồ này mới nhớ ra câu chuyện ngày trước.
Vì sao lại làm bánh trà Phổ Nhĩ to đến 10kg?
Thực ra ban đầu không phải tôi tự nhiên nghĩ ra chuyện ép một bánh trà 10kg.
Có vài anh em chơi trà, thích sưu tầm những thứ độc đáo, muốn sở hữu những bánh trà thật lớn để sưu tầm, trưng bày hoặc dùng làm quà biếu VIP.
Thế là tôi bắt đầu tìm hiểu.
Làm một bánh trà lớn như vậy nghe thì đơn giản: cho trà vào khuôn rồi ép.
Nhưng thực tế hoàn toàn không phải vậy.
Với những bánh trà kích thước lớn, chỉ cần một công đoạn không chuẩn, lực ép không đều hoặc xử lý không đúng là có thể ảnh hưởng đến cả bánh. Trà phải được phân bổ hợp lý, khuôn phải đủ chắc, lực ép phải phù hợp và quá trình tạo hình cũng cầu kỳ hơn rất nhiều so với những bánh trà Phổ Nhĩ thông thường.
Một bánh trà vài trăm gram có vấn đề còn dễ xử lý.
Một bánh 10kg trà Phổ Nhĩ mà làm hỏng thì coi như mất cả đống tiền trà.
Tìm được người chuyên ép bánh trà khổng lồ ở Hà Giang
Sau một thời gian tìm hiểu, cuối cùng tôi mới tìm được một chuyên gia ở Hà Giang.
Ông này chuyên làm những bánh trà khổng lồ để xuất sang Trung Quốc.
Nghe ông kể mới thấy chuyện bánh trà to như cái mâm ở bên đó cũng khá thú vị.
Gần như các hiệu trà, các nhân trà bên đó đều có vài bánh trà kích thước rất lớn trong nhà.
Vừa để trưng bày.
Vừa để thể hiện cái thú chơi trà.
Mà nói vui thì cũng giống như có một món đồ thật độc để khách bước vào nhìn thấy là phải hỏi:
“Cái bánh trà này bao nhiêu cân?”
Ở Việt Nam, những bánh trà Phổ Nhĩ có kích thước như vậy lại càng hiếm.
Bởi đây không phải sản phẩm làm đại trà để bán cho người uống trà hàng ngày. Nó gần với một món đồ sưu tầm, vật phẩm trưng bày và quà biếu đặc biệt hơn.
Mỗi mẫu chỉ làm vài bánh
Tôi vốn thích những thứ có tính độc đáo.
Vì thế, những mẫu bánh trà kiểu này tôi thường không làm nhiều.
Mỗi mẫu chỉ làm vài bánh.
Đặc biệt, sau khi hoàn thành, tôi còn đem khuôn đi đốt.
Nghe có vẻ hơi cực đoan nhưng mục đích rất đơn giản: không muốn sau này chiếc khuôn đó tiếp tục được sử dụng để làm ra hàng loạt bánh giống hệt.
Làm vài bánh rồi thôi.
Thứ gì đã làm ra thì để nó trở thành một sản phẩm có số lượng giới hạn thực sự.
Bởi với những món đồ dành cho người sưu tầm, đôi khi giá trị không chỉ nằm ở bản thân nguyên liệu hay giá tiền.
Nó còn nằm ở câu chuyện, số lượng và sự độc bản của món đồ.
Trà Phổ Nhĩ và những thú chơi rất khác nhau
Trà Phổ Nhĩ vốn là một dòng trà rất thú vị.
Có người mua để uống.
Có người thích sưu tầm trà.
Có người quan tâm đến năm sản xuất, vùng nguyên liệu, cách chế biến và quá trình lưu trữ.
Cũng có người đơn giản là thích những bánh trà đẹp, lạ và có câu chuyện phía sau.
Với những người chơi trà lâu năm, một bánh trà đặc biệt đôi khi không chỉ là trà.
Nó có thể trở thành một món đồ để lưu giữ.
Một kỷ niệm.
Một món quà.
Hoặc đơn giản là một thứ để trong phòng trà, mỗi khi có khách đến lại mang ra cho mọi người cùng xem.
Và bánh trà Phổ Nhĩ 10kg tôi từng làm ngày ấy chính là một thứ như vậy.
10 bánh trà Phổ Nhĩ 10kg và câu chuyện sau nhiều năm
Ngày ấy tôi làm đúng 10 bánh.
Mỗi bánh khoảng 10kg trà.
Tổng cộng là khoảng 100kg trà Phổ Nhĩ được ép thành những bánh trà khổng lồ.
Anh em đặt trước thì đã nhận hết từ lâu.
Tôi cũng không giữ lại để bán tiếp.
Cho đến hôm nay, khi tình cờ nhìn lại những bức ảnh cũ, tôi mới thấy một điều khá thú vị:
Có lẽ ở Việt Nam, những người từng sở hữu bánh trà Phổ Nhĩ 10kg kiểu này thực sự không nhiều.
Đương nhiên, tôi không dám nói đây là những bánh trà 10kg duy nhất ở Việt Nam.
Nhưng với số lượng chỉ 10 bánh được làm trong đợt đó, lại không sản xuất thêm, thì chúng chắc chắn không phải thứ dễ gặp.
Và những anh em ngày xưa không lấy…
Bây giờ nhìn người khác có rồi, biết đâu lại ngồi tiếc đứt ruột.
“Ngày ấy biết thế mua một bánh…”
Thôi thì trà cũng như nhiều thú chơi khác.
Có những thứ lúc có thể mua thì mình thấy bình thường.
Đến khi không còn nữa, muốn tìm lại mới thấy khó.
Trà Phổ Nhĩ cũng có những câu chuyện như thế.
– Nhà báo Phạm Ngọc Dương –
