Có những thứ càng sản xuất nhiều càng kiếm được tiền. Nhưng cũng có những thứ, muốn giữ được giá trị thì tuyệt đối không được phép chạy theo sản lượng. Đại Lão Trà Tây Côn Lĩnh của tôi thuộc loại thứ hai.
Sau cả tuần trời gần như ăn ngủ cùng trà, thử đi thử lại 10 phương pháp chế biến khác nhau trên nguồn nguyên liệu từ khoảng 400 cây chè Shan Tuyết cổ thụ ở Tây Côn Lĩnh, cuối cùng tôi đã đưa ra quyết định.

Chỉ làm 300kg Phổ Nhĩ sống, ép thành đúng 300 bánh trà hình viên gạch, mỗi bánh nặng 1kg.
Không hơn!
Và nếu duy trì được nguồn nguyên liệu, mỗi năm tôi cũng chỉ sản xuất một lần với số lượng giới hạn như vậy.
Nói thì đơn giản, nhưng để có được 300kg trà thành phẩm này là cả một câu chuyện dài.
Tây Côn Lĩnh vốn nổi tiếng với những quần thể chè Shan Tuyết cổ thụ sinh trưởng trên vùng núi cao, quanh năm mây mù bao phủ. Ở những khu vực rừng già, có những gốc chè thân lớn đến mức một người trưởng thành ôm không xuể.
Nhiều cây được người dân địa phương ước tính đã tồn tại hàng trăm năm, thậm chí có cây được cho là cả nghìn năm tuổi. Tuy nhiên, tuổi chính xác của những cây chè này vẫn cần được xác định bằng phương pháp khoa học.
Điều khiến tôi quan tâm nhất không đơn thuần là những lời đồn về tuổi cây, mà là chất lượng thực tế của từng mẻ trà được chế biến từ nguồn nguyên liệu ấy.
Bởi một cây chè to chưa chắc đã cho trà ngon.
Một cây chè già cũng chưa chắc đã tạo ra thứ trà khiến người uống phải nhớ mãi.
Giống chè, thổ nhưỡng, khí hậu, mùa thu hái, kỹ thuật sao chế, điều kiện bảo quản và cả bàn tay của người làm trà đều có ảnh hưởng đến chất lượng cuối cùng.
Tôi đã dành cả tuần để thử nghiệm 10 cách chế biến khác nhau, nhằm tìm ra phương pháp giữ được những đặc tính mà mình mong muốn ở dòng trà này.
Có những mẻ hương rất tốt nhưng nước chưa đạt.
Có mẻ nước dày, vị mạnh nhưng hậu vị lại chưa khiến tôi hài lòng.
Và có những mẻ, chỉ cần uống vài chén đã biết đây là thứ mình đang tìm kiếm.

ĐIỀU KHIẾN TÔI KINH NGẠC NHẤT LẠI NẰM Ở SỨC BỀN CỦA NƯỚC TRÀ!
Các bác thử tưởng tượng.
Chỉ vài gram trà, nhúm lên chẳng được bao nhiêu, vậy mà hai ông ngồi uống với nhau suốt ba tiếng đồng hồ, châm nước hết lượt này sang lượt khác, đến cuối buổi vị trà mới bắt đầu nhạt rõ rệt.
Khiếp thật!
Tôi đã uống và thử không ít loại trà, nhưng những mẻ có khả năng duy trì hương vị qua nhiều lần pha như thế luôn khiến tôi đặc biệt chú ý.
Tất nhiên, trà uống được bao nhiêu nước còn phụ thuộc vào lượng trà, nhiệt độ, cách pha và khẩu vị từng người.
Nhưng chính trải nghiệm ấy đã củng cố quyết định của tôi: phải làm một dòng Phổ Nhĩ sống riêng biệt từ nguồn chè cổ thụ Tây Côn Lĩnh.
Và muốn làm được như vậy, có một nguyên tắc tôi đặt ra ngay từ đầu.
TUYỆT ĐỐI KHÔNG TRỘN CHÈ CÂY NHỎ VÀO NGUYÊN LIỆU CHÈ CỔ THỤ!
Đây là điều tôi đặc biệt coi trọng.
Trong kinh doanh trà, việc phối trộn nguyên liệu không phải lúc nào cũng xấu. Nhiều dòng trà ngon trên thế giới được tạo ra từ kỹ thuật phối trộn có chủ đích.
Nhưng nếu đã định danh sản phẩm là trà từ những cây cổ thụ được tuyển chọn, thì nguồn nguyên liệu phải đúng như những gì mình công bố.
Không thể lấy một ít chè cây già trộn với chè cây trẻ, rồi quảng cáo toàn bộ là trà cổ thụ hàng trăm năm.
Làm như vậy thì sản lượng có thể tăng, giá thành có thể giảm, lợi nhuận có thể cao hơn, nhưng bản sắc của sản phẩm cũng chẳng còn nữa.
Tôi muốn kiểm soát toàn bộ nguồn nguyên liệu từ khâu thu hái đến chế biến.
Cây nào được khai thác, nguyên liệu được tập kết ra sao, chế biến như thế nào đều phải có sự quản lý rõ ràng.
MỘT NĂM CHỈ HÁI MỘT LẦN, VÀ CHỈ HÁI VÀO MÙA XUÂN!
Tôi quyết định lựa chọn duy nhất vụ xuân để làm Đại Lão Trà.
Không khai thác liên tục chỉ để có thêm vài chục hay vài trăm cân trà bán ra thị trường.
Đây là lựa chọn có chủ đích nhằm giảm cường độ khai thác, tạo điều kiện để cây phục hồi và tập trung vào một mùa nguyên liệu được tuyển chọn.
Người làm trà nào cũng hiểu, sản lượng và chất lượng không phải lúc nào cũng đi cùng nhau.
Muốn nhiều thì có thể phải chấp nhận đánh đổi.
Còn tôi, với dòng trà này, không đặt mục tiêu làm thật nhiều.
Tôi muốn làm thật tốt.
Cả một vùng nguyên liệu với khoảng 400 gốc chè cổ thụ lớn, nhưng khi áp dụng tiêu chí lựa chọn nguyên liệu và giới hạn khai thác, sản lượng dành cho dòng trà này cũng chẳng được bao nhiêu.
Những cây chè khổng lồ nhìn thì rất hoành tráng, nhưng lượng búp tươi đạt yêu cầu mà tôi cho phép thu hái trên mỗi cây lại khá khiêm tốn.
Đấy là lý do tôi chỉ quyết định làm đúng 300kg trà thành phẩm.

300KG TRÀ, 300 VIÊN GẠCH VÀ MỘT KẾ HOẠCH CẤT GIỮ HÀNG CHỤC NĂM!
Thay vì ép thành những bánh tròn quen thuộc, tôi chọn hình thức ép trà thành từng viên gạch lớn, mỗi viên nặng đúng 1kg.
Lý do rất đơn giản.
Gọn gàng, dễ xếp, thuận tiện cho việc phân loại, đóng thùng và bảo quản lâu dài.
Tất nhiên, trà Phổ Nhĩ muốn lưu trữ tốt thì không phải cứ vứt vào thùng carton là xong. Điều kiện nhiệt độ, độ ẩm, môi trường không có mùi lạ và khả năng thông thoáng đều phải được quan tâm.
Nhưng xét về hình thức, một viên trà ép gạch 1kg rõ ràng rất thuận tiện cho kế hoạch sưu tầm và lưu trữ của tôi.
Tôi không xem đây đơn thuần là một mặt hàng trà uống hết rồi thôi.
Tôi muốn tạo ra một dòng trà có câu chuyện nguồn gốc, có năm sản xuất, có số lượng cụ thể và có thể theo dõi sự biến đổi hương vị qua từng giai đoạn lưu trữ.
Phổ Nhĩ sống là loại trà có thể tiếp tục biến đổi trong quá trình bảo quản.
Theo thời gian, hương và vị có thể chuyển biến, chất trà có thể trở nên khác biệt so với lúc mới sản xuất.
Nhưng cũng phải nói rõ, không phải bánh trà nào cứ để lâu là tự nhiên ngon hơn hay đắt hơn.
Trà nguyên liệu kém, chế biến sai, bảo quản không tốt thì để 100 năm cũng chẳng thể biến thành báu vật.
Vì vậy, muốn nói đến chuyện cất giữ lâu dài, trước hết phải làm ra được một bánh trà thực sự có chất lượng.
Và tôi muốn bắt đầu ngay từ bây giờ.
300 BÁNH TRÀ, NHƯNG TÔI CHỈ BÁN 200 BÁNH!
Tôi đã tính toán rất rõ.
Trong tổng số 300 bánh Đại Lão Trà Tây Côn Lĩnh của đợt sản xuất này, tôi sẽ đưa ra thị trường 200 bánh.
100 bánh còn lại, tôi giữ làm bộ sưu tập lưu trữ riêng.
Có thể 10 năm nữa tôi mở ra uống lại.
Có thể 20 năm nữa tôi đem so sánh với những bánh trà mới.
Và cũng có thể vài chục năm sau, những bánh trà còn nguyên vẹn sẽ được đưa ra đấu giá cho những người thực sự yêu thích trà cổ thụ.
Tôi rất tò mò muốn biết một viên trà được làm từ nguyên liệu tuyển chọn của ngày hôm nay sẽ thay đổi thế nào sau nhiều thập kỷ.
Còn nếu một ngày nào đó, con cháu tôi được mở một bánh trà có tuổi đời cả trăm năm, được nghe câu chuyện về 400 gốc chè cổ thụ Tây Côn Lĩnh, về mùa xuân năm ấy và về người đã quyết định cất giữ nó, thì tôi nghĩ đấy cũng là một điều thú vị.
Biết đâu đến lúc ấy, có vàng người ta cũng chưa chắc mua được một bánh trà cùng nguồn gốc, cùng niên vụ.
Đấy là kỳ vọng của tôi, chứ tôi không có ý khẳng định trà chắc chắn sẽ tăng giá hay trở thành một món đầu tư sinh lời.
Nhưng điều làm tôi thích thú chính là giá trị trải nghiệm và câu chuyện thời gian nằm bên trong mỗi bánh trà.
GIÁ BÁN THÌ TÔI CŨNG CHỐT LUÔN, KHÔNG VÒNG VO!
Tôi chia 200 bánh trà bán ra thành hai đợt.
100 bánh đầu tiên: 2 triệu đồng/bánh 1kg.
100 bánh tiếp theo: 3 triệu đồng/bánh 1kg.
Tất cả đều thuộc cùng dòng Đại Lão Trà Tây Côn Lĩnh, được sản xuất theo tiêu chuẩn tôi lựa chọn.
Tôi không định giảm chất lượng để bán cho được nhiều.
Cũng không có ý định chạy đua với những loại trà giá vài trăm ngàn ngoài thị trường.
Bởi tôi biết mình đang bỏ ra bao nhiêu công sức để kiểm soát nguồn nguyên liệu, thử nghiệm chế biến và hoàn thiện sản phẩm.
Giá bán như vậy, với tôi, là hợp lý.
Ai hiểu, ai thích, ai thấy phù hợp thì mua.
Ai thấy đắt cũng chẳng sao.
Tôi không có nhu cầu thuyết phục tất cả mọi người phải mua trà của mình.
Và càng không có chuyện vì bán chậm mà phải hạ tiêu chuẩn hay làm thêm thật nhiều để bù sản lượng.

BÁN ĐƯỢC THÌ BÁN, KHÔNG BÁN ĐƯỢC THÌ TÔI CẤT UỐNG DẦN. ĐẾCH VIỆC GÌ PHẢI VỘI!
Khác với những sản phẩm cần quay vòng thật nhanh, trà Phổ Nhĩ sống được chế biến và bảo quản phù hợp có thể phục vụ mục đích lưu trữ dài hạn.
Tôi có thể cất giữ để thưởng thức, nghiên cứu và quan sát sự chuyển biến của nó theo năm tháng.
Chính vì thế, tôi chẳng chịu áp lực phải bán sạch 200 bánh ngay lập tức.
Mà suy cho cùng, 2 triệu đồng cho 1kg trà thuộc dòng nguyên liệu tôi đang làm, nếu chia ra theo thời gian sử dụng, cũng là một phép tính đáng suy ngẫm.
Một người mỗi ngày pha khoảng 3–5 gram trà thì 1kg có thể dùng được khoảng 200–333 ngày.
Tức là uống khá đều đặn cũng phải hơn nửa năm mới hết.
Người uống ít hơn thì có khi gần cả năm.
Tính ra, số tiền dành cho mỗi ngày thưởng trà chẳng phải quá lớn đối với những người thực sự yêu thích và có điều kiện.
Trong khi đó, điều các bác được trải nghiệm không chỉ là một vài chén nước trà.
Đó còn là hương vị của nguồn nguyên liệu tuyển chọn từ những cây chè cổ thụ, là công sức của người thu hái trên núi cao, là quy trình chế biến được thử nghiệm nhiều lần và là một câu chuyện rất riêng của Tây Côn Lĩnh.
Tôi vẫn nghĩ, người uống trà đến một lúc nào đó sẽ không còn quá quan tâm chuyện trà đắt hay rẻ.
Điều họ quan tâm là uống vào có thấy xứng đáng hay không.
Có muốn rót thêm chén thứ hai, thứ ba, rồi ngồi thêm vài tiếng đồng hồ chỉ để thưởng thức cái hương, cái vị ấy hay không.
Và khi đã gặp được một loại trà khiến mình thực sự thích thú, đôi khi tiền bạc lại không còn là yếu tố quan trọng nhất.
TÔI KHÔNG CÓ THAM VỌNG BÁN TRÀ CHO CẢ THIÊN HẠ.
Tôi chỉ muốn làm ra một thứ trà mà sau này, khi nhắc đến Đại Lão Trà Tây Côn Lĩnh, người ta biết rằng đó là một dòng Phổ Nhĩ sống được tuyển chọn nguyên liệu, chế biến nghiêm túc và có giới hạn sản lượng rõ ràng.
Không phải thứ trà mà cứ có tiền là muốn đặt bao nhiêu tấn cũng được.
Không phải hôm nay bán 300 bánh, mai thấy đắt hàng lại đẻ thêm 3.000 bánh.
Mỗi năm một vụ xuân.
Mỗi vụ một sản lượng giới hạn.
Và mỗi bánh trà đều phải xứng đáng với công sức mà tôi đã bỏ ra.
Có những thứ người ta làm để kiếm tiền ngay. Còn có những thứ, tôi muốn làm cho cả vài chục năm sau.
300 bánh Đại Lão Trà Tây Côn Lĩnh này chính là một trong những thứ như vậy.
100 bánh tôi giữ lại cho thời gian.
200 bánh dành cho những người thực sự muốn sở hữu và thưởng thức.
Còn chuyện 10 năm, 30 năm hay 100 năm nữa, những viên gạch trà ấy sẽ có giá trị đến đâu, cứ để thời gian trả lời.
Bởi cuối cùng, trà ngon thì phải uống mới biết. Còn trà có đáng để lưu giữ cả đời hay không, phải để năm tháng chứng minh.





