Trên hành trình tìm kiếm cảm hứng thơ ca đất Bắc, nhà thơ Nguyễn Đăng Hành lạc bước đến thị trấn Thắng (Hiệp Hòa, Bắc Giang). Nơi khu tập thể giáo viên nghèo, định mệnh đưa ông gặp cô giáo Hồng Bạch – một người phụ nữ lỡ dở, khô khan nhưng khao khát cháy bỏng một mụn con để nương tựa tuổi già. Từ đây, một cuộc “giúp đời” kỳ lạ lại bắt đầu.
Bẵng đi mấy năm, sống cô đơn với nghề mộc, với lều thơ, mà tôi gọi là Độc thi nhất quán, đến tận 2001, cuồng chân quá, nên tôi sách bút phóng xe máy ngao du thiên hạ. Tôi đi tìm cảm hứng thơ. Lang thang đến thị trấn Thắng (Hiệp Hòa, Bắc Giang), thì lạc vào nhà anh trai của nhà thơ Trần Ninh Hồ.
Ông này là giáo viên về hưu, cũng là người rất yêu thơ và làm khá nhiều thơ. Tôi và ông này chơi bời, qua lại với nhau đã lâu, nên ông cũng biết chiến tích lắm vợ, nhiều con của tôi. Đang nói chuyện thi ca, thì ông vòng sang chuyện có một cô giáo nhỡ nhàng ở cùng khu bố nhà ông. Ông kể nhiều về cô giáo này, bảo rằng, cô thường tâm sự, than thở với ông rất đau khổ, bi đát. Nghe ông kể vậy, tôi bảo:
— Nói thực với bác, em lắm vợ, nhiều con, nhưng chỉ là giúp đời thôi, chứ em cũng cô đơn, bi đát lắm. Em giúp nhiều rồi, cũng nản lắm rồi, không còn hứng thú nữa. Em muốn tìm một bến đỗ cho cuộc đời mình, để xa rời nàng thơ, nhưng vẫn lực bất tòng tâm.
Tôi không có hứng thú với những bà nạ dòng kêu khổ, kêu cô đơn, tha thiết muốn có được đứa con nữa. Tôi đã giúp đời, giúp các bà quá lứa, bị xã hội bỏ rơi quá nhiều rồi. Tôi quá mệt rồi. Tuy nhiên, ông bạn thơ này cứ cố gắng thuyết phục. Nể quá, nên tôi đành theo chân ông đi gặp cô giáo.
Cuộc gặp gỡ trong căn phòng cuối dãy tập thể
Tầm 4 giờ chiều, tôi và ông bạn cuốc bộ đến khu tập thể giáo viên, ở ngay rìa thị trấn. Khu tập thể gồm một dãy nhà cấp bốn. Mỗi gian nhà là một cặp vợ chồng sinh sống. Tiếng trẻ con bi bô học bài, nói cười ríu rít. Căn phòng cuối cùng của dãy nhà cửa khép hờ. Cô giáo đang ngồi chấm bài tập cho học sinh.
Cô giáo tên là Hồng Bạch, sinh năm 1958, kém tôi 4 tuổi. Cái tên thì rất đẹp, nhưng cô thì rất xấu, nhỏ thó, quắt queo, không có chút sức sống nào. Cô pha trà, kể chuyện cuộc đời mình với chúng tôi. Cô là người Hưng Yên, lên đây dạy học đã hơn 20 năm. Bố mẹ ở quê chết hết. Anh em mỗi người một phận. Cô cũng sắp về hưu, nhưng chẳng muốn về quê. Sống ở đây quá lâu rồi, nên coi Thắng là quê hương của mình rồi.
Cô cũng thú nhận rằng, ngày xưa, cô yêu một anh bộ đội. Nhưng ông này hy sinh ngoài mặt trận. Hai bên đã làm lễ ăn hỏi, nên cô Bạch coi anh bộ đội như chồng, coi như mình đã có chồng rồi. Chỉ buồn là hai người chưa có được với nhau mụn con.
Nói chuyện một hồi, tôi và ông bạn nhà thơ cáo từ ra về. Tôi chào từ biệt ông bạn thơ, nhưng không về luôn Hà Nội, mà rẽ vào nhà cô Bạch. Lúc nói chuyện, nhìn ánh mắt, ý tứ tôi biết cô có nhiều điều muốn nói riêng với tôi. Thấy tôi, cô bỗng tỏ ra vui vẻ. Tôi bảo:
— Thấy hoàn cảnh của em cô đơn và đáng thương quá. Lúc nãy anh biết có nhiều điều em muốn tâm sự, nhưng chưa cởi mở được. Anh quay lại để nghe em nói nốt.
Cô Bạch bảo tôi ngồi uống nước, rồi đạp xe ra chợ. Cô mua con gà ngon, chai rượu, rồi nấu nướng thơm lừng cả khu tập thể giáo viên. Ăn uống xong, cô bảo:
— Anh biết đấy, hoàn cảnh em nhỡ nhàng, neo đơn thế này. Ngày xưa, người yêu em mất, em cũng tính chung thủy thờ chồng. Nhưng giờ, càng già, càng thấy trống trải. Sắp về hưu, học trò cũng không được gặp nữa. Cuộc đời mà thế này thì thất bại rồi anh nhỉ? Giờ em muốn có đứa con, có chỗ dựa. Anh xem có ai giúp được em không?
— Tôi nói thẳng tưng thế này nhé. Để tôi giúp cô. Cần gì phải tìm ai. Nhưng không kiện cáo, không ràng buộc gì nhé. Vì tôi có nhiều vợ rồi. Tôi sẽ giúp vô tư.
— Được anh giúp như thế thì em cũng cám ơn anh nhiều lắm. Nói thật với anh, cũng có một số người mối lái giúp đỡ em, nhưng đều không thành. Chẳng ai dám cho em một đứa con cả.
— Đời là vậy đấy Bạch ạ. Người ta có thể chửi tớ là thằng đểu, thằng lừa, nhưng chỉ những người rơi vào hoàn cảnh như Bạch mới hiểu được tớ thôi.
Cơm nước xong, tôi ngủ lại nhà cô giáo Bạch. Cô giáo Bạch thú nhận rằng, kể từ ngày chia tay người yêu, người yêu vào chiến trường, cô chưa từng ngủ với người đàn ông nào cả. Cơ thể cô gầy đét, ngoại hình xấu, tính tình lại khô khan, nên cảm xúc, cảm giác rất kém. Tôi làm mọi thủ tục, giở hết kinh nghiệm tình trường, song cô cứ như khúc gỗ.
Hành trình “hồi sinh” tuổi xuân và đám cưới rộn rã xóm giềng
Hôm sau tôi về sớm. Cứ vài hôm tôi lại nhận được thư của cô giáo Bạch nhắn tôi lên. Tuy nhiên, thời điểm đó tôi bận quá. Phải 2 tháng sau, tôi mới gặp lại cô lần nữa. Gặp tôi, cô mừng vui khôn xiết. Tôi đùa:
— Anh chỉ là thằng làm thơ đểu, tính hơi điên khùng, nhưng là thằng đàn ông đàng hoàng. Anh đã hứa là sẽ thực hiện. Em tưởng anh bỏ của chạy lấy người hả?
Lần này, tôi lên gặp cô giáo Bạch cùng với bọc thuốc to tướng. Tôi xuống Hải Dương, gặp ông thầy lang rất giỏi trị bệnh vô sinh. Tôi kể với ông rằng, đã lấy vợ rất lâu, nhưng vợ gầy, yếu, lại cao tuổi nên thiếu cảm xúc, không có con… Ông lang này bốc cho rất nhiều loại thuốc bồi bổ, tăng cường sức khỏe, tăng hoóc-môn sinh dục nữ.
Tôi hướng dẫn cô Bạch cách tập luyện ngồi thiền, hít sâu, thở phình, rồi tưởng tượng sức khỏe đang mạnh mẽ, dồi dào lên. Tôi giúp Bạch nhìn thấy bầu trời xanh, cây lá xanh, gạt bỏ suy nghĩ mình xấu xí, già nua, không thể có con. Cô Bạch vừa uống thuốc vừa tập luyện, thì cơ thể có nhiều thay đổi. Khi ở bên cô Bạch, khi ngủ với nhau, tôi sử dụng mọi chiêu trò, tìm kiếm nơi nhạy cảm trên cơ thể cô, hướng dẫn cô cách cảm nhận cơ thể, lắng nghe cơ thể, tưởng tượng hạnh phúc nhằm khiến cơ thể sản sinh mạnh mẽ nội tiết tố.
Cả đêm tôi chỉ làm công việc trò chuyện thân tình, mát-xa cơ thể cho Bạch. Tôi luôn động viên cô giáo rằng, nếu cứ tiến triển như thế này thì chắc chắn sẽ có con. Tuy nhiên, cô Bạch là giáo viên, là người đứng đắn đến khô khan, nên việc đó không dễ dàng gì. Nhưng rồi, dưới sự dẫn dắt của tôi, Bạch đã có cảm xúc trong tình yêu, tình dục. Bạch trở nên nồng nàn hơn. Đang đêm, khi nằm ôm ấp, trò chuyện với Bạch, tôi thử bật điện lên, thấy da mặt căng lên, có nghĩa là đã có cảm xúc. Tôi tay lạnh ngắt đã ấm lên, mạch trên tay vốn yết ớt, thì đã đập mạnh hơn, rộn ràng hơn. Tôi biết rằng, tuổi xuân đã lại căng tràn trong cơ thể già nua, bị bỏ quên này.
Cứ một tháng, đợi đến thời điểm Bạch rụng trứng, dễ thụ thai, tôi lại tìm lên Bắc Giang ở với Bạch vài ngày. Khu tập thể giáo viên ai cũng thông cảm, không nhòm ngó, xì xào gì cả. Thế rồi Bạch cũng có bầu. Cô giáo Bạch bảo:
— Anh giúp em vầy thì em cám ơn anh nhiều lắm. Anh thông cảm, cho em rửa cái mặt để em khỏi mang tiếng. Em sẽ làm vài mâm cơm, báo cáo đồng nghiệp, bạn bè cho đỡ tủi. Anh chỉ cần lên có mặt, ăn uống. Ở đây chỉ có làng xóm, đồng nghiệp, bạn bè, không có họ hàng, nên sẽ không rắc rối gì cả. Anh cứ nói dối là cán bộ đang công tác dưới Hà Nội, sắp về hưu.
— Yên tâm đi. Nguyễn Đăng Hành đã nói là làm, hứa là giúp. Tớ sẽ làm như ý cậu.
Hôm cưới xong, mấy ông già quanh xóm gọi tôi ra bảo:
“Bọn tôi cứ thấy khó tin thế nào ấy. Nhìn tướng ông thiếu gì gái, mà phải lấy bà vừa già vừa xấu thế. Nói thật với ông, cô Bạch mà ngon, chúng tôi chả xơi lâu rồi, làm gì đến lượt ông”.
Nghe mấy lão nói thế, tôi chỉ cười cho qua chuyện.
Cái kết trọn vẹn và bài thơ chiêm nghiệm cuối đời
Tổ chức cưới xong, tôi bảo:
— Cậu có bầu rồi, thông cảm cho tớ nhé. Tớ phải kiếm vợ ở gần quê, để còn ổn định sau này. Tớ già rồi, không còn sức đi lại nữa.
— Em cám ơn anh. Em chả có gì, lương giáo viên thì nghèo. Thôi, anh cầm tạm ít tiền đi lại. Anh cầm giúp em 2 triệu.
— Cậu đừng làm nhục tớ. Tớ giúp cậu vô tư chứ không phải vì tiền. Cậu đừng phá tớ là được. Nói thật, tớ phải kiếm người gần nhà, để còn thuận tiện đi lại. Số tớ có đống vợ, mà vẫn không vợ. Tử vi của tớ nó thế.
Cô giáo Bạch sinh hạ một cậu con trai, đẹp như tranh vẽ. Là cô giáo nên Bạch dạy dỗ con tử tế. Sinh con như thay máu, lại vui vẻ, nên Bạch trẻ đẹp ra, béo tốt hơn. Tôi cũng lên thăm con vài lần. Giờ sức khỏe yếu, không đi lại được nữa. Câu chuyện của cô giáo Bạch chỉ hoàn toàn là giúp đỡ, chứ không có tình yêu gì cả. Tôi đi tìm cảm hứng làm thơ, thì lại tìm thấy cô giáo Bạch. Đứa con là tác phẩm mà cô cần hơn những bài thơ dớ dẩn của tôi.
(Còn nữa)
Tự
Người đống vợ đàn conTúp lều ọp ẹp héo hon một ngườiMột người ồn ã một thờiTrắng tay tay trắng một đời trắng tayNửa cát bụi nửa đắng cayNửa khôn nửa dại tự tay chôn vùi— Nguyễn Đăng Hành
