Sau lễ ăn hỏi rình rang và tin vui mang bầu, tưởng chừng nhà thơ Nguyễn Đăng Hành đã cập bến hạnh phúc bên cô gái xinh đẹp như diễn viên điện ảnh. Thế nhưng, sự xuất hiện đột ngột của người anh cùng cha khác mẹ, sự cản phá quyết liệt từ người mẹ đẻ và thói bê tha rượu chè đã biến đám cưới mơ ước thành một kịch bản đầy chua chát.
Sau khi tổ chức lễ ăn hỏi, thi thoảng Tuyến lại đạp xe từ xí nghiệp về ở với tôi tại căn nhà do bố mẹ tôi xây cho ở làng Khoan Tế (Đa Tốn, Gia Lâm, Hà Nội). Tôi đã chuyển xưởng mộc về đây, quyết tu chí làm lại cuộc đời. Mong muốn của tôi là tập trung phát triển nghề mộc, kiếm một cô vợ đảm để sống một cuộc đời có ý nghĩa. Tuyến chính là lựa chọn cuối cùng của tôi. Những đám cưới trước, cả họ đều phản đối, thì đám cưới này cả họ vui vẻ, hể hả. Mọi người họp bàn, tìm cách tổ chức một đám cưới đúng nghĩa, để tôi có một gia đình thực sự. Duy chỉ có mẹ tôi thì vẫn nhất mực phản đối. Tuy nhiên, cô bác, chú thím sẵn sàng thay mẹ tổ chức cưới xin cho tôi. Vì vậy, tôi cũng yên tâm phần nào.
Vì Tuyến là gái chưa chồng, lại còn trẻ, nên chắc chắn không chấp nhận một người lắm vợ như tôi. Tuyến đề nghị tôi phải giấu nhẹm chuyện bị mẹ phản đối với những người trong gia đình Tuyến. Sau này, sự việc có vỡ lở thì cũng là sự đã rồi, chẳng làm gì được nữa. Do chúng tôi không giữ gìn được, nên ngày cưới chưa đến, thì Tuyến đã mang bầu. Hai chúng tôi đều rất yêu thương nhau, xác định gắn bó với nhau, nên thay vì lo lắng tội “ăn cơm trước kẻng”, thì lại vui mừng.
Bi kịch từ người anh xuất hiện bất ngờ và sự cản phá của mẹ
Ngày cưới sắp đến, thì tại nhà anh rể và chị gái của Tuyến xuất hiện một người đàn ông. Anh này tên là Soạn, là cán bộ to của ga Long Biên, hơn Tuyến gần chục tuổi. Anh này về ra mắt họ hàng và tuyên bố rằng, anh chính là con riêng của bố Tuyến, tức anh em cùng cha khác mẹ với 3 chị em Tuyến. Bố mẹ Tuyến đều đã mất sớm, không lấy người đối chứng, nhưng những gì anh ta nói, cùng với bộ mặt như lột của ông bố, thì ai cũng tin chắc chắn đó là con riêng của bố Tuyến. Với lại, nếu điều đó không phải sự thật, thì chẳng có kẻ quan chức sống ở phố xá nào tự nhiên về vùng quê nghèo nhận anh em. Đen đủi là anh này lại biết sơ sơ về tôi và Lụa, người vợ đầu của tôi. Anh ta đã về nhà Lụa điều tra và phát hiện tôi chưa bỏ được Lụa, vẫn còn đăng ký kết hôn. Một ngày, Tuyến chạy lên gặp tôi bảo:
– Nguy rồi anh ơi! Anh Soạn biết rõ hoàn cảnh của anh rồi. Anh ấy họp gia đình yêu cầu tổ chức một cuộc gặp mặt ở nhà trai, coi như tìm hiểu gia cảnh, nhà cửa.
Trong hoàn cảnh đó, tôi đành phải chấp nhận. Không còn cách nào khác. Tôi chuẩn bị một đoàn đón tiếp long trọng. Mẹ tôi không đến nên thay bằng mấy bà bác. Bố tôi mất, thì có mấy ông chú, mấy ông bác đón tiếp thay. Tôi sắp xếp đâu ra đấy. Mọi người đều vui vẻ nhận lời.
Theo lịch trình, 9 giờ sáng, họ nhà gái tìm lên. Gần đến 9 giờ, mà không thấy mấy ông chú, ông bác, bà thím đến. Tôi cuống cuồng đi tìm, người thì cáo bận, người phải đi gặt, người cáo ốm. Ông chú còn giả vờ say rượu, lay mãi không dậy được. Chỉ có 2 bà bác đến. Hai bà run cầm cập, mặt mũi nửa khóc, nửa cười. Lúc đó, tôi mới biết, tối hôm trước mẹ tôi gặp từng người chửi bới. Bà cấm mọi người tham gia vào đám cưới của thằng Hành. Nếu ai giúp nó, thì bà sẽ đến tận nhà rủa cho cả nhà chết thảm. Hai bà bác vừa sợ mẹ tôi, lại vừa sợ tôi đi lừa con nhà lành, nên mặt mũi tái mét, cứ ngồi đần mặt ra.
Nhà gái đi xe máy rầm rầm vào làng. Đi từ đầu làng đến nhà tôi, họ đã biết tôi lấy vợ 5-6 lần. Hỏi đường, ai cũng bảo: “Vào nhà Hành nhiều vợ chứ gì?”. Tuy nhiên, nhà gái vẫn vào, trò chuyện vui vẻ, ăn uống đàng hoàng. Anh Soạn phát biểu rằng, họ nhà gái vẫn nhất trí cưới như lễ ăn hỏi, nhưng ngày cưới là khi nào thì bàn sau.
Những ngày đó, tôi sống trong tâm trạng hoang mang, lo lắng, vì biết chắc Tuyến sẽ tuột khỏi tay tôi. Tôi đã đau đớn viết những dòng này:
“Tôi đã yêu nàng
Yêu nàng tha thiết
Dẫu thời gian là ít
Để tháng năm ly biệt
Vâng! Tôi quá yêu nàng
Yêu nàng mạnh mẽ
Mắt nàng đốt cháy hồn tôi
Ngọt ngào giọng nàng tôi cứng lặng
Im lìm lạnh lẽo tháng năm trôi
Ôi yêu! Tôi quá yêu mất rồi
Chẳng phải chót lưỡi đầu môi
Bằng tim bằng óc bằng năm tháng
Để nhớ để thương trọn một đời
…
Phải chăng định mệt sẵn có rồi
Để em khổ lẫn với cùng tôi
Để hai thoi thóp tàn năm tháng
Để nhớ để yêu suốt một đời.”
(Đã yêu – tập Thơ hỏi, NXB Lao Động)
Tan vỡ mộng lứa đôi và lễ báo hỷ bất đắc dĩ
Nhà gái về, biết rằng đã thất bại, nhưng tôi vẫn tìm xuống nhà Tuyến ở xã Bạch Sam (Mỹ Hào, Hưng Yên). Tuyến khóc lóc mắng tôi:
– Anh là kẻ lừa đảo, chưa ly hôn thì làm sao đăng ký kết hôn với em được. Anh làm em xấu hổ, làm cả họ em nhục nhã. Giờ em có bầu rồi thì phải làm thế nào?
Gia đình nhà gái cương quyết không cho cưới, mang lễ ra trả. Tôi buồn bã:
– Các bác không cho cưới thì đành chịu, chứ con lấy lại cau trầu làm gì.
Trước khi chia tay, về Hà Nội, tôi đã để lại cho em mấy vần thơ. Dù trái tim giá lạnh, giả vờ quên em, nhưng thực ra trong sâu thẳm trái tim yêu em tha thiết, không thể quên được em.
“Thương em tìm cách xa em
Để tròn nguyên vẹn trái tim trọn đời
Để em thanh thản vui tươi
Tim tôi lạnh giá một đời yêu em”
(Thương em – tập Thơ hỏi, NXB Lao Động)
Những vần thơ cháy bỏng gửi cho Tuyến, khiến Tuyến vừa yêu tôi tha thiết, nhưng lại căm thù tôi rất nhiều. Tuyến giận gia đình mình đã phá hỏng cuộc tình của em. Tuyến bỏ nhà lên đơn vị ở. Tuyến thề với gia đình, họ hàng là sẽ không bao giờ về nhà, về làng nữa. Để khỏi mang tiếng chửa hoang, tôi và Tuyến làm mấy mâm cơm ở đơn vị gọi là lễ báo hỷ. Hôm đó, chỉ có bạn bè, đồng nghiệp ở cơ quan. Tuyến mượn tôi đến xí nghiệp để làm chồng giả, chứ Tuyến giận tôi lắm, quyết không lấy tôi làm chồng. Sau Tuyến đẻ một cô con gái. Tuyến bảo con gái xinh lắm, nhưng tôi không được gặp mặt con. Thời gian sau, cơ quan phát hiện Tuyến không chồng mà chửa. Không xuất trình được giấy đăng ký kết hôn nên cơ quan đuổi việc Tuyến. Anh Soạn, người anh cùng cha khác mẹ đã đưa mẹ con Tuyến về nhà mình ở, xin cho làm công nhân quét rác ở Hà Nội.
Tấm thư vĩnh biệt và trò đùa của số phận
Thời gian đó, Tuyến nhất quyết không gặp tôi. Tôi tương tư Tuyến nên nhiều đêm mất ngủ. Biết tin tuyến làm công nhân quét rác, tôi bỏ nhiều ngày lang thang phố phường Hà Nội, gặp công nhân quét rác hỏi thăm. Thế nhưng, Tuyến vẫn bặt vô âm tín. Thời gian đó, tôi không thiết làm ăn gì nữa, mà toàn rượu chè bê tha, thơ ca hò vè. Tôi bán cả gỗ lấy tiền mua rượu, dùng cả tiền đặt cọc của khách mua rượu. Suốt ngày gọi mấy bạn thơ đến nhậu say túy lúy, rồi bình thơ, làm thơ, chửi thơ. Thời gian sau, khi tôi và đám bạn thơ đang say sưa lướt khướt, nhà cửa ngập ngụa, hôi thối, thì Tuyến bế con đến, mang theo cả túi đựng quần áo, bánh kẹo, hoa quả. Nàng ngồi một lúc, rồi cáo từ. Tỉnh rượu, tôi thấy tấm giấy để mặt bàn ghi:
“Anh cứ như thế này thì ai chịu nổi. Em mong anh hồi tâm. Vĩnh biệt anh!”
Tôi như kẻ điên. Tuyến đã tìm về với tôi, nhưng thấy cảnh tôi bê tha rượu chè, thơ ca, không được tích sự gì, nên nàng bỏ đi mất. Tôi tìm lên nhà Soạn, anh cùng cha khác mẹ với Tuyến để hỏi han, nhưng Soạn bảo không biết Tuyến bỏ đi đâu. Vài lần tìm lên, anh ta đều nói vậy. Biết rằng anh ta giấu, Tuyến cũng không muốn gặp, nên tôi thôi. Rơi vào hoàn cảnh đó, tôi lại càng bê tha rượu chè, làm hàng trăm bài thơ thất tình, nhưng chỉ gối đầu giường chứ không gửi cho Tuyến. Mà cũng chẳng biết Tuyến ở đâu mà gửi.
Thời gian sau, một phó nhỏ của tôi, quê ở làng Bùi (Hà Tây cũ) bảo rằng đã gặp Tuyến. Tuyến đã lấy một kỹ sư điện rất đẹp trai, chưa vợ. Tuyến không làm công nhân quét rác nữa, mà làm ở một khách sạn lớn tại Hà Nội. Người đàn ông này là do Soạn giới thiệu cho Tuyến. Thấy tôi đau khổ, ngập ngụa trong rượu và thơ, đám phó nhỏ thương xót, nên bàn mưu tìm gặp chồng Tuyến để… đòi vợ cho Đăng Hành. Tuy nhiên, tôi gạt đi. Tôi là kẻ chả ra gì, đã gây cho Tuyến quá nhiều đau khổ. Chuyện đã qua thì cho qua, tôi coi em như một cuộc tình đẹp.
Nghĩ đến Tuyến, mà thấy cuộc đời mình như trò hề. Nguyễn Đăng Hành là trò đùa của số phận. Nếu không bê tha với thơ ca, hò vè, nếu tu chỉnh làm ăn, thì đã có một cuộc đời hạnh phúc với Tuyến. Nếu lấy được Tuyến, cai được thơ, thì cuộc đời đã có ý nghĩa, không thất bại như bây giờ. Cả đời Đăng Hành bị thơ ca nó hành, nên mới ra nông nỗi này.
(Còn nữa)
– Nhà báo Phạm Ngọc Dương –
