Sau khi bị Lương tóm sống vụ cưới chui với Tú, Lương đã bắt tôi về Sặt mở xưởng mộc. Ngay từ đầu, tôi đã nói với Lương rằng, tôi không có tình yêu với Lương, nhưng tôi coi Lương là bạn, là chị, là mẹ, là bà. Lương rất quan trọng với tôi, nuôi nấng con tôi, quản lý kinh tế giúp tôi. Chính vì thế, không yêu Lương, nhưng tiếng nói của Lương rất có trọng lượng với tôi.
Năm 1993, tôi bán nhà ở Sài Đồng được 8 chỉ vàng, đúng bằng cái tủ 3 buồng. Tôi mở xưởng mộc ở nhà Lương dưới Hải Dương. Như đã nói ở phần trước, về ở với Lương, tôi đoạn tuyệt với thơ ca, hò vè, rượu chè. Tôi đã có 2 năm trong sạch, không làm bài thơ nào, không gặp bạn thơ nào. Hai năm ấy tôi tập trung làm ăn, tuyển thợ, dạy nghề mộc. Tôi có phương pháp dạy rất khoa học, nên học trò học rất nhanh. Em nào thông minh chỉ học 6 tháng đã làm được nghề, kiếm được tiền, được tôi trả lương. Em nào tiếp thu chậm thì cũng chỉ mất 1 năm. Đến bây giờ, ngày Tết, đám học trò vẫn mang quà đến biếu bà Lương. Thầy của chúng thì chúng chả biết bây giờ ở đâu, còn sống hay đã chết.
Ở Sặt, tôi cùng học trò vác đất lấp ao hoang được 1 sào để mở xưởng. Thế nhưng anh trai Lương và ông chú tìm đến đòi chia đất. Thấy họ tham lam, chán quá, tôi giải tán đám học trò, chuyển xưởng về nhà ở làng Khoan Tế (Gia Lâm). Tôi tuyển mấy đứa trong làng để dạy, vừa có học sinh vừa có người giúp việc.
Tiếng sét ái tình với cô công nhân máy gạch
Một ngày mùa thu năm 1995, tôi phóng xe máy về Mỹ Hào tìm tuyển thợ. Đi đường 5, đến xã Phùng Chí Kiên, không biết làng Bùi ở đâu. Thấy một phụ nữ đi xe đạp, tôi lái xe chậm lại để hỏi:
– Em ơi, cho anh hỏi làng Bùi ở đâu?
– Anh về nhà ai?
– Anh đi tuyển thợ.
– Vậy đi cùng em. Em cũng ở làng Bùi.
Tôi đi chậm rãi, thong dong cùng nàng. Đi khoảng 4km thì rẽ vào làng. Vừa đi, chúng tôi vừa nói chuyện, tìm hiểu sơ qua về nhau. Em giới thiệu tên tên Tuyến, là công nhân xí nghiệp gạch Kênh Cầu. Tuyến sinh năm 1969, cao khoảng 1,7m. Tôi chỉ cao quá mang tai em một chút. Tuyến trẻ, xinh, da trắng, cao ráo, chân dài, dáng chuẩn, mặc áo phông và quần bò bó. Trông Tuyến như diễn viên điện ảnh, chứ không ai tin em lại là công nhân máy gạch. Chỉ gặp mấy phút, song tôi đã bị tiếng sét ái tình của Tuyến đánh trúng tim. Mấy năm chăm chỉ làm mộc, không làm bài thơ nào, quyết chí cai thơ, giờ thơ cứ tuôn ra ào ạt. Tôi đã gặp được nàng thơ của mình.
Tôi rơi vào trạng thái tương tư thực sự. Chẳng muốn làm việc gì, cứ ra quẩn vào quanh, đầu óc như trên mây. Hình ảnh Tuyến cứ ám ảnh trong đầu. Tôi bỏ việc tìm đến xí nghiệp Kênh Cầu ở xã Nghĩa Trụ (Văn Giang, Hưng Yên) để dò hỏi thực hư. Không ngờ ở xưởng có một cô tên là Tuyến thật. Tôi ngồi chờ ở cổng xí nghiệp, chờ tan ca. Tôi nhận ra Tuyến trong đám công nhân nói cười ríu rít. Tuyết xinh đẹp, nổi bật, cao hơn các bạn một cái đầu. Chính xác là Tuyến mà tôi gặp khi về làng Bùi tuyển thợ. Tôi hoa mép múa môi tán tỉnh, nhưng Tuyến chỉ hồn nhiên, vô tư, không để ý đến tình cảm của tôi. Tuyến tiếp tôi như người anh và giới thiệu với mọi người là anh kết nghĩa.
Vài lần gặp, thân thiết, Tuyến tâm sự về hoàn cảnh gia đình. Tuyến quê ở xã Bạch Sam. Bố chết năm trước, mẹ chết năm sau. Trong họ nhiều người chết trẻ. Tuyến có 2 chị gái, đều đã lấy chồng. Không có nơi nương tựa, Tuyến ở cùng chị cả và anh rể. Ông anh rể là thương binh, tính nết hâm hấp, suốt ngày rủa Tuyến “đĩ thõa, chỉ giỏi giai gái, chó nó lấy”. Thanh niên trong vùng đều sợ Tuyến, vì gia đình Tuyến có nhiều người chết trẻ, chết bất đắc kỳ tử. Họ nghĩ gia đình Tuyến bị giời hành, thánh vật. Không có ai dám hỏi, anh rể đã ép lấy thằng lùn, mắt toét, người nhà với lão, chuyên soi ếch nhái kiếm sống. Tuyến không thích, nhưng nhà trai mang lễ đến, lão cứ nhận. Vậy là Tuyến bị mang tiếng đã ăn hỏi. Chán đời, Tuyến bỏ nhà lên xưởng ở.
Hành trình cưa đổ nàng thơ bằng những vần thơ tương tư
Tôi tán tỉnh, tấn công, song Tuyến không siêu lòng, làm tôi buồn chán. Suốt ngày tôi chỉ uống rượu, thơ thẩn và làm thơ:
“Em ơi em quá diệu kỳ
Dáng em lấp lánh như vì sao mai
Yêu em yêu những tương lai
Mộng mơ mơ mộng canh dài mộng mơ
Ngày ngày ra ngẩn vào ngơ
Hồn buồn ngao ngán chỉ mơ gặp nàng
Phải chăng đây mối tơ lòng
Duyên anh đã bén duyên nàng nàng ơi
Nàng ơi sầu nát hồn tôi
Mộng mơ mơ mộng rối bời tương tư”
(Bài Tặng Tuyến – Nguyễn Đăng Hành)
Rồi thì:
“Gặp em mới buổi hôm nào
Lỡ in bóng dáng em vào tim anh
Mộng mơ thao thức tàn canh
Em ơi xin được xây thành bến yêu
…
Cuộc đời toàn những cay đau
Hồn tan mộng nát những sầu cùng bi
…
Mơ sao nên vợ nên chồng
Để ta tát cạn biển Đông phen này
Dẫu rằng trắc trở chua cay
Em ơi anh nguyện đêm ngày thờ em…”
(Gặp em – tập Thơ Hỏi, NXB Lao động)
Tôi chép hai bài thơ “Tặng Tuyến” và “Gặp em” rồi cho vào phong bì, đóng hộp lại, mang đến xí nghiệp Kênh Cầu, gọi Tuyến ra bảo:
– Anh tặng em món quà đặc biệt. Sau 3 ngày em mới được mở. Nếu yêu anh thì trả lời anh, còn đến với thằng lùn soi ếch thì tùy em.
– Em rất thích anh. Anh đẹp trai, thông minh, giỏi giang, cái gì cũng biết. Nhưng gia đình em lại nhận lễ ăn hỏi của thằng lùn rồi. Giờ mà lấy anh thì không còn mặt mũi nào về quê nữa. Nói thật với anh, trong công ty cũng có người thích em. Em cũng xiêu lòng. Nhưng khi gia đình họ biết em đã ăn hỏi thì họ hắt hủi. Bố mẹ anh ấy nói xấu em, em tự ái nên cũng cắt luôn. Nếu lấy anh thì cũng khó cho em lắm. Anh già hơn em nhiều quá. Anh lại đã có vợ, dù vợ bỏ đi, nhưng anh còn có con, em sợ lắm. Em bất tài, công việc không tốt, sao nuôi được con anh nên em cũng không dám đến với anh.
Mấy ngày sau, không thấy Tuyến trả lời. Ngày nào tôi cũng tương tư. Tôi làm mấy chục bài thơ gửi qua đường bưu điện cho Tuyến.
Cái gật đầu cùng lễ ăn hỏi thần tốc
Ba tháng sau, khoảng 11 giờ trưa, Tuyến đạp xe đến tận nhà tôi. Tuyến bảo:
– Thư em không biết viết, thơ càng không hiểu, nên em chủ động đạp xe lên gặp anh để nói chuyện.
Tôi đóng cửa xưởng mộc, giải tán phó nhỏ. Tôi và Tuyến nấu nướng, ăn uống. Ăn xong, Tuyến nói rõ tâm sự với tôi như lần gặp trước. Tuyến sợ chênh lệch tuổi tác, sợ tôi đã có vợ, có con, không đảm đương được. Tuyến từ chối lấy tôi. Tuyến về, tôi lại thất tình, lại tương tư trong rượu và thơ. Những vần thơ tha thiết, đắm say, đau đớn liên tiếp “bay” đến xí nghiệp gạch Kênh Cầu.
Thời gian sau, Tuyến lại đạp xe lên. Tuyến nói:
– Em sẽ đồng ý lấy anh, nhưng phải tổ chức cưới xin thực sự. Anh phải có 2 ô tô đón em, cho cả làng biết. Hoa hoét anh phải sắm sửa đầy đủ, quy mô như những đám cưới khác. Trước khi cưới phải đăng ký kết hôn, phải dạm ngõ, ăn hỏi. Anh sắm áo cưới cho em, áo vest cho anh.
Những yêu cầu của Tuyến đưa ra quá khó với hoàn cảnh lắm vợ, đông con của tôi. Tuy nhiên, tôi không suy nghĩ nhiều, mà gật đầu bừa bãi đồng ý. Tôi tính sẽ lấy Tuyến là người cuối cùng, sẽ hoàn tất thủ tục ly hôn với Lụa rồi đăng ký kết hôn đàng hoàng với Tuyến và không còn mơ mộng gì nữa. Thấy Tuyến xinh đẹp, tử tế, ngoan ngoãn, nên cả họ tôi đều ủng hộ, đồng ý. Riêng mẹ tôi thì vẫn nhất quyết phản đối. Bao năm đã trôi qua, tôi đã dăm lần bảy lượt cưới vợ, nhưng bà vẫn chỉ coi Lụa là con dâu duy nhất. Bà không chấp nhận ai. Bà chửi ráo, tìm cách phá.
Tuyến nhận lời, vài hôm sau, tôi tiến hành dạm ngõ và ăn hỏi một cách thần tốc. Đoàn ăn hỏi của chúng tôi toàn nhà thơ, nhà văn, ai cũng phong độ, hào hoa, ăn nói bốc giời. Lễ dạm ngõ rất to, nhà trai phát biểu long trọng. Hai bên bàn bạc và thống nhất ngày cưới. Gia đình nhà gái nhận trầu cau vui vẻ thoải mái.
Sau lễ ăn hỏi, Tuyến lên nhà tôi nhiều lần. Cứ chiều thứ 7, tôi đón Tuyến ở cổng xí nghiệp. Chúng tôi ở với nhau. Đêm chủ nhật mới chở tuyến về cơ quan. Đoạn đường từ nhà tôi về xí nghiệp của Tuyến chỉ hơn 10 cây số, mà chúng tôi đi từ 7 giờ tối đến 2 giờ sáng mới tới nơi. Hai đứa cứ đạp xe một đoạn lại chui vào vườn ngô, bờ tre, bãi cỏ “tâm sự”. Cũng vì chúng tôi không giữ được nên Tuyến có chửa. Đám cưới sắp thành, thì mối họa xảy ra…
(Còn nữa)
– Nhà báo Phạm Ngọc Dương –
